KÜRESEL ÇEVRE FONU (GEF)

KÜÇÜK DESTEK PROGRAMI (SGP)

Küçük Destek Programı (SGP), Küresel Çevre Fonu’nun (GEF) dünya çapında uygulanan sivil toplum destek programıdır. SGP, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından uygulanır ve küresel çevre sorunlarına yerel çözümler geliştiren sivil toplum kuruluşlarına (STK) destek sağlar. Odak alanları, biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı, iklim değişikliği ile mücadele, arazi bozulumunun önlenmesi ve uluslararası suların korunmasıdır.

GEF'in uygulayıcı kurumları Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı'dır (UNEP). Dünyada 105 ülkede uygulanmaktadır.

SGP Odak Alanları:

-Biyolojik çeşitlilik:

Zengin biyolojik çeşitlilik alanlarında koruma, yönetim ve sürdürülebilir kullanımı hedefleyen

projeler SGP kapsamında desteklenmektedir.

Temel olarak proje alanının biyo-çeşitlilik açısından dünya çapında öneme sahip olması

gerekmektedir. Buna göre aşağıdaki unsurlardan en az biri proje alanını tanımlıyor olmalıdır:

· Alan "sıcak nokta"dır; yani endemik, nesli tehlike altında veya ender türlerce yoğundur ve

bunlar tehdit altındadır;

· Alanda tür zenginliği yüksektir;

· Alanda ekosistem bütüncül olarak yoğun tehdit veya risk altındadır;

· Alan göç eden türler için önemlidir;

· Proje alanı veya konusu uluslararası sözleşmelerin, anlaşmaların, kanunların (CITES,

RAMSAR, IUCN Red Data Book gibi) kapsamındadır.

-İklim değişikliği:

SGP projeleri, İklim Değişikliği ile mücadele ve değişimin zararlı etkilerinin azaltılması yönünde

politik, sosyal, teknolojik, teknik, kurumsal, piyasaya dayalı ve ekonomik engellerin

kaldırılmasını ve ulaşılabilir, sürdürülebilir, iklim-dostu teknolojilerin ve önlemlerin bir yörede

veya bölgede yayılmasını destekler. Bu odak alan kapsamında iklim değişikliğine olumlu yönden

önemli katkı sağlayan; yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji verimliliği konularında, bilinç

artırma, uygun teknoloji ve önlemlerin tanıtımı, gösterimi ve yaygınlaştırılması, yerel kapasitenin

güçlendirilmesi projelerine destek sağlanacaktır. Desteklenecek projeler kapsamında uygulamaya

yönelik ve toplulukların uygun teknolojilere daha az maliyetle ulaşabilmelerini hedefleyen

araştırma ve geliştirme çalışmaları da yer alır.

-Uluslararası sular:

SGP uluslararası sular (nehir, göl, deniz) odak alanı kapsamında uluslararası sulara ulaşarak

tehdit unsuru yaratan karasal kaynaklı yüzey ve yeraltı suları kirlenmesiyle mücadeleye

öncelik vermektedir. Buna göre deniz ve sulakalan ekosistemlerinin arıtma kapasitelerini aşacak

düzeyde ve yaşayan organizmalarda birikim yapan zehirli maddeler ve ağır metal salınımının

önlenmesine yönelik projeler SGP'nin uluslararası sular konusundaki önceliklerindendir.

Bununla birlikte aşağıdaki konular da öncelikler arasında belirtilebilir:

· Türleri tehlikeye sokan veya ekosistemleri tehdit eden organik, biyolojik kirlilik veya diğer

atıkların önlenmesi;

· Uluslararası suların kıyılarında biyolojik çeşitliliği destekleyen hassas habitatların (kıyı

sulakalanları, kıyı şeritleri, ve mercanlar gibi) ekolojik karakterinin korunması;

· Uluslararası suların kıyılarında aşırı balık avcılığı, aşırı tatlısu çekimi gibi sürdürülebilir

olmayan doğal kaynak kullanımlarının önlenmesi.

-Arazi Bozulumu

SGP projeleri, insanların geçimlerinin ve ekonomik refahlarının iyileştirilmesine bir katkı olarak,

sürdürülebilir arazi yönetimi ile, ekosistem dengesi, işlevleri ve hizmetleri üzerindeki olumsuz

etkilerin ve bunların sebeplerinin azaltılmasına yönünde çalışır.

SGP seçim kriterleri

Desteklenecek projelerin GEF/SGP stratejik çerçevesinde ve özellikle yukarıda özetlenen SGP Türkiye Stratejisine uygun olması temel kriterdir. Buna göre proje ancak yukarıda açıklanan odak alanlarda olmalıdır. Çevreye duyarlı, ancak SGP çerçevesi dışındaki projeler SGP tarafından desteklenememektedir. Ayrıca, SGP, projenin en az yüzde 50’sinin ayni veya nakdi olarak, uygulayıcı kuruluşun kendi kaynaklarından veya başka kaynaklardan karşılıyor olmasını bekler. Diğer bir ifade ile, Projede SGP desteği kadar ayni veya nakdi katkının proje sunan taraf veya ortaklarınca üstlenilmesi gerekmektedir.

Diğer kriterler şunlardır:

· Projenin gönüllülük esasına dayanması;

· Proje kapsamında özellikle az gelişmiş kırsal bölgelerde doğal kaynaklara baskıyı azaltacak,

alternatif ve/veya ek sürdürülebilir geçim kaynakları geliştirmeye yönelik faaliyetler yer

alması;

· Projenin, gelişme, uygulama ve değerlendirme aşamalarında proje alanındaki yerel halkın ve

diğer ilgi gruplarının aktif katılımını hedeflemesi;

· Projenin proje alanında yerel ilgi gruplarınca destekleniyor olması;

· Çevre koruma ile kalkınmayı/ yoksullukla mücadeleyi entegre edebilecek olması;

· Projenin sürdürülebilir sonuçlar hedeflemesi;

· Projenin etkilerinin yayılabilir ve gelişmeye açık olması;

· Projenin diğer ulusal veya uluslararası projeler içinde bütünleyici olması.

Kimler Başvurabilir:

Birleşmiş Milletlerin tanımladığı tüm sivil toplum kuruluşları GEF Küçük Destek Programı’na (SGP) proje sunabilirler.

sağlayabilmektedir.

Ayrıntılı bilgi www.gefsgp.net adresinde bulunmaktadır.

Daha Fazla Bilgi İçin